St. Willibrorduskerk 👍

Kerkstraat 77
Open van 11.00u-17.00u

Het huidige kerkgebouw stamt uit 1905, maar al veel eerder werd in deze omgeving gekerkt.  Na de Reformatie in de 16de eeuw werden de katholieken door de overheid lange tijd onderdrukt. Zij mochten geen katholieke diensten in het openbaar bijwonen en waren dan ook aangewezen op schuilkerkjes. Dat waren provisorische gebedsruimten die waren ondergebracht in particuliere huizen en de stallen van boerderijen.  Rond 1654 werd in een boerderij, die ergens in de omgeving van de huidige kerk stond, zo’n schuilkerk ingericht. In de loop van de 18de eeuw stelde de overheid zich wat soepeler op ten opzichte van de katholieken en in 1724 werd het pastoor Hubertus Destordeur toegestaan om een bescheiden kerkje te bouwen op de plek waar nu cultureel centrum Warenar staat. Dit kerkje is in de 19de eeuw vergroot en verfraaid. Rond 1900 was het duidelijk te klein geworden voor de groeiende katholieke gemeente en werd besloten een nieuwe kerk te bouwen. J.J. Bruijstens, in 1895 in Wassenaar aangetreden als pastoor, nam het initiatief voor de nieuwe kerk en betaalde bovendien het grootste deel van de bouwsom (f 120.290) uit eigen zak. De architect was Nicolaas Molenaar, een leerling van de beroemde bouwmeester Pierre Cuypers (Rijksmuseum en Centraal Station in Amsterdam) en ook goed ingevoerd in kerkbouw.

Zoals gebruikelijk in die tijd verrees de kerk in neogotische stijl, een bouwstijl ontleend aan de gotische kerken uit de Middeleeuwen.  Eind 19de, begin 20ste eeuw werden in heel Nederland dit soort monumentale kerkgebouwen voor de katholieken gebouwd.  Die katholieken voelden zich weer helemaal in ere hersteld, waren trots op hun katholieke geloof en hun gedeelde verleden en verwezen met deze bouwstijl terug naar de eerdere hoogtijdagen van het katholicisme.

Net als hun eerdere katholieke kerken in Wassenaar werd deze kerk gewijd aan Sint Willibrordus, een apostel die rond 690 vanuit Engeland met elf of twaalf metgezellen overstak en landde bij de monding van de Oude Rijn om op het vasteland het ware geloof te gaan verbreiden. De Dorpskerk aan het Plein, die uit de Middeleeuwen stamt, was eveneens aan Willibrordus gewijd en dit was ook van oorsprong een katholieke kerk, tot de Reformatie hieraan een einde maakte en de gereformeerden de kerk in eigendom kregen.

In 1905 was het kerkgebouw klaar. Op de locatie van de oude kerk werd het Patronaatsgebouw gebouwd, de huidige Warenar, dat bedoeld was voor het kerkelijke verenigingsleven. Het verder aankleden van het interieur van de kerk duurde nog vele jaren. Het mooist aan het huidige gebouw zijn waarschijnlijk de gebrandschilderde ramen. Helaas is in 1965 het interieur volgens de toenmalige opvattingen ingrijpend gemoderniseerd, waarbij onder andere het houten altaar, de preekstoel en de communiebank verdwenen, heiligenbeelden onder het priesterkoor werden begraven en waarbij de kleurrijke decoraties verborgen werden onder een laag witkalk. Vanaf 1987 is met succes getracht om het oude kleurenpatroon enigszins te herstellen en de oorspronkelijke sfeer in de kerk terug te brengen.

Meer lezen:

Peter Eldering e.a., ‘Gelukkig in Gods naam’. Het leven in verleden en heden van de St.-Willibrordusparochie te Wassenaar. Wassenaar 1990. Jan J.M. Westenbroek, De Sint-Willibrorduskerk te Wassenaar. ‘Kunst in dienst van leer en devotie’. Wassenaar 1999.